Educore · Denetim
DR-İZL-045
İzleme ve Alarm Yönetimi Denetim Gereklilikleri
Kapsam
Bu doküman, İzleme ve Alarm Yönetimi pratiğinin bağımsız denetiminde esas alınacak şartları belirler. Kapsam; izleme kapsamının belirlenmesi ve önceliklendirilmesi, ölçüt ve eşik tanımları, alarm sınıflandırması, hizmet sağlık modelleri ile filtreleme ve ilişkilendirme kuralları, alarmın algılanmasından yanıtın başlatılmasına kadar uzanan zincir, kayıt ve raporlama düzeni ile pratiğin gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesidir. Şartlar, kurumun kendi hizmet bileşenlerinin izlenmesi ile dış kaynaklı bileşenlerin izlenmesini birlikte ele alır. Olay kayıtlarının çözümü, problem incelemesi, hizmet seviyesi hedeflerinin belirlenmesi ve izleme verisine dayanan yönetim raporlamasının içeriği bu dokümanın kapsamı dışındadır; bu alanlar ilgili pratiklerin kendi denetim dokümanlarında değerlendirilir. Değerlendirme, kurumun beyan ettiği düzene değil, denetim için seçilen döneme ait araç yapılandırmalarına, alarm ve durum değişikliği kayıtlarına ve onaylı dokümanlara dayandırılır.
Değerlendirme yöntemi
Her madde üç durumdan biriyle işaretlenir. Karşılıyor: şart tanımlı ve onaylıdır, seçilen dönemde uygulandığı kanıtla gösterilmiştir. Kısmen karşılıyor: şart tanımlıdır ancak kapsamı eksiktir, güncelliği yoktur veya uygulandığı yalnızca bazı hizmetler ya da dönemin bir bölümü için gösterilebilmiştir. Karşılamıyor: tanım veya kanıt bulunmamaktadır. Kanıt olarak yalnızca tarihi ve sahibi izlenebilir kayıtlar kabul edilir; sözlü beyan tek başına kanıt sayılmaz. Kayıt örneklemesi yapılan maddelerde denetçi, örneklem büyüklüğünü ve seçim yöntemini denetim dosyasına kaydeder. Bir maddenin kurumun hizmet yapısı gereği uygulanabilir olmadığı değerlendirilirse, gerekçe ve bu değerlendirmeyi onaylayan yetkili yazılı olarak belgelenir. Bölüm sonuçları, madde ağırlıkları gözetilerek boyut olgunluk seviyesine dönüştürülür; her seviye dayandığı kanıt referansıyla birlikte raporlanır.
Durum işaretleriKarşılıyorKısmen karşılıyorKarşılamıyor
Dokümanı açın
Kurumsal e-postanızı bırakın, 45 maddenin tamamı açılsın
Doküman ücretsizdir. E-postanızı yalnızca dokümanı iletmek ve denetim konusundaki güncellemeleri paylaşmak için kullanırız.
Gönderdiğinizde KVKK Aydınlatma Metni'ni kabul etmiş olursunuz.
01Yönetişim, politika ve sahiplik
| Madde | Şart | Kanıt | Durum |
|---|---|---|---|
| 01.01 | İzleme ve alarm yönetimi pratiğinin sahibi ile karar yetkileri rol düzeyinde tanımlanmış ve yetkili yönetim kademesi tarafından onaylanmış olmalıdır. | Onaylı pratik sahipliği tanımı veya görev tanımı; onay tarihi ve onaylayan. | |
| 01.02 | İzleme kapsamını, izleme türlerini, alarm sınıflarını ve yanıt türlerini (otomatik yanıt, insan müdahalesi, olay kaydı açma, problem kaydı açma, değişiklik talebi, özel işleyiş) belirleyen yazılı bir politika yürürlükte olmalıdır. | Yürürlükteki politika dokümanı; sürüm numarası ve yayın kaydı. | |
| 01.03 | Politika en az yılda bir kez ve hizmet portföyünde ya da izleme teknolojisinde önemli değişiklik olduğunda gözden geçirilmeli, gözden geçirme sonucu karar kaydına bağlanmalıdır. | Son iki gözden geçirme tutanağı ve politikanın sürüm geçmişi. | |
| 01.04 | Tek tip yanıt yaklaşımı yerine, her alarm sınıfı için ayrı bir kontrol ve yanıt eylemi seti tanımlanmış ve onaylanmış olmalıdır. | Alarm sınıfı ile yanıt eylemi eşlemesini gösteren onaylı tablo. | |
| 01.05 | Politikadan sapmalar (izlemeye alınmayan kritik bileşen, devre dışı bırakılmış alarm kuralı, geçici olarak gevşetilmiş eşik) gerekçesi, geçerlilik süresi ve onaylayanı ile kayıt altına alınmalıdır. | Sapma veya istisna kayıt listesi; seçilen dönemdeki geçici eşik değişikliklerinin onay kayıtları. |
02İzleme kapsamı ve önceliklendirme
| Madde | Şart | Kanıt | Durum |
|---|---|---|---|
| 02.01 | İzleme kapsamındaki hizmetler, sistemler ve yapılandırma öğeleri güncel bir listede tanımlanmış olmalı; liste ile izleme araçlarındaki fiili yapılandırma karşılaştırılabilir olmalıdır. | İzleme kapsam listesi ve araç envanteriyle karşılaştırma çıktısı (fark listesi). | |
| 02.02 | Kapsam seçimi iş hedefleri ve hizmet öncelikleriyle ilişkilendirilmeli; izleme önceliği azalan sırada belgelenmiş olmalıdır. | Önceliklendirilmiş izleme listesi ve önceliği dayandıran karar kaydı. | |
| 02.03 | Kritik hizmetler için uçtan uca bağımlılık haritası bulunmalı, izleme kapsamı bu haritayla karşılaştırılmalı ve kapsam dışında bırakılan bileşenler gerekçesiyle kaydedilmelidir. | Hizmet bağımlılık haritası ve kapsam boşluğu tablosu (bileşen, gerekçe, karar tarihi). | |
| 02.04 | Yeni veya değiştirilen hizmetlerde izlenebilirlik, tasarım ve kabul ölçütleri arasında zorunlu koşul olarak tanımlanmalı ve devreye alma öncesinde doğrulanmalıdır. | Hizmet kabul ölçütlerinde izlenebilirlik maddesi; seçilen dönemde devreye alınan hizmetlerin kabul kayıtları. | |
| 02.05 | Her izleme nesnesi için ölçüm sıklığı ve ayrıntı düzeyi tanımlanmalı; sorgulamalı izlemede aralık uzunluğunun algılama gecikmesine etkisi değerlendirilmiş olmalıdır. | İzleme planında sıklık ve aralık alanları; aralık seçimini gerekçelendiren değerlendirme kaydı. | |
| 02.06 | Dış kaynaklı hizmet ve bileşenlerin izlenmesi kapsam listesinde ayrıca gösterilmeli ve tedarikçiden alınacak izleme verisinin kapsamı sözleşme veya ek anlaşmayla tanımlanmış olmalıdır. | Sözleşmenin izleme ve ölçüm maddeleri; tedarikçi kaynaklı izleme verisinin kuruma ulaştığını gösteren örnek kayıt. |
03Ölçüt, eşik ve alarm sınıflandırması
| Madde | Şart | Kanıt | Durum |
|---|---|---|---|
| 03.01 | İzlenen her nesne için ölçütler; altyapı, uygulama, hizmet seviyesi ve tedarikçi katmanlarını kapsayacak biçimde tanımlanmalı ve tek bir kayıtta tutulmalıdır. | Ölçüt kataloğu: nesne, ölçüt adı, birim, veri kaynağı ve sahip alanlarıyla. | |
| 03.02 | Her ölçüt için eşik değerleri tanımlanmalı ve eşiğin dayanağı (hizmet seviyesi hedefi, erişilebilirlik veya kapasite gereksinimi, üretici önerisi) kayıtta gösterilmelidir. | Eşik tablosu ve her eşik için dayanak referansı. | |
| 03.03 | Alarm sınıfları en az bilgilendirme, uyarı ve istisna olacak şekilde tanımlanmış olmalı; her sınıfın ayrım ölçütü ve beklenen yanıtı yazılı olmalıdır. | Onaylı sınıflandırma şeması; sınıf tanımları ve sınıf başına yanıt beklentileri. | |
| 03.04 | Eşik ve sınıflandırma değişiklikleri yetkili onayıyla yapılmalı; değişikliğin kim tarafından, hangi gerekçeyle ve ne zaman yapıldığı araç kayıtlarından izlenebilmelidir. | İzleme aracının yapılandırma değişiklik günlüğü veya değişiklik kayıtlarından dönem örneklemi. | |
| 03.05 | Eşik değerleri, üretilen alarm hacminin insan ve otomasyon kaynaklarının yanıt kapasitesini aşmayacağı şekilde belirlenmiş olmalı ve bu değerlendirme kayıt altına alınmalıdır. | Alarm hacmi ile yanıt kapasitesini karşılaştıran değerlendirme kaydı; döneme ait alarm sayım raporu. | |
| 03.06 | Aynı bileşen ölçütünün katkı verdiği hizmete göre farklı eşiklerle değerlendirilmesi gereken durumlar tanımlanmış olmalı ve bu ayrımın araç yapılandırmasında karşılığı bulunmalıdır. | Hizmet bazlı eşik ayrımını gösteren yapılandırma kaydı veya kural tanımı. |
04Hizmet sağlık modeli, filtreleme ve ilişkilendirme
| Madde | Şart | Kanıt | Durum |
|---|---|---|---|
| 04.01 | Kritik hizmetler için uçtan uca sağlık modeli tanımlanmış olmalı; modelde ölçüm noktaları, bileşenler arası bağımlılıklar ve kullanıcı deneyimini temsil eden akış gösterilmelidir. | Hizmet sağlık modeli dokümanı veya panosu; kapsadığı hizmet listesi ve son güncelleme tarihi. | |
| 04.02 | Sağlık modelleri, hizmet mimarisinde veya izleme kapsamında değişiklik olduğunda güncellenmeli ve güncelleme sorumlusu atanmış olmalıdır. | Model sürüm geçmişi; sorumlu ataması ve dönem içindeki güncelleme kayıtları. | |
| 04.03 | Filtreleme ve ilişkilendirme kural setleri yazılı olmalı; her kuralın amacı, girdisi, koşulu ve ürettiği sonuç tanımlanmış olmalıdır. | Kural seti envanteri: kural kimliği, amaç, koşul, çıktı ve sahip alanlarıyla. | |
| 04.04 | Yinelenen ve türev alarmların bastırılması veya gruplanması tanımlı kurallarla yapılmalı; kuralların gürültü azaltmadaki etkisi düzenli aralıklarla ölçülmelidir. | Bastırma ve gruplama kuralları; kural devreye alınmadan önceki ve sonraki alarm hacmi karşılaştırması. | |
| 04.05 | Otomatik davranış analizi veya makine öğrenmesi destekli sınıflandırma kullanılıyorsa, ürettiği kararların doğrulanma yöntemi, sıklığı ve sorumlusu tanımlanmış olmalıdır. | Doğrulama yöntemi tanımı; hatalı sınıflandırma incelemelerinin kayıtları. |
05Alarm işleme ve yanıt zinciri
| Madde | Şart | Kanıt | Durum |
|---|---|---|---|
| 05.01 | Algılama, kayıt, filtreleme ve ilişkilendirme, sınıflandırma, yanıt seçimi ve bildirim adımları uçtan uca tanımlanmış ve akış olarak belgelenmiş olmalıdır. | Onaylı süreç akış dokümanı; sürüm numarası ve onay tarihi. | |
| 05.02 | Algılanan durum değişiklikleri izleme sisteminde otomatik olarak kayda geçirilmeli; elle kayıt yapılan istisnalar tanımlı ve gerekçeli olmalıdır. | Alarm kayıt tablosu; kayıt kaynağının otomatik veya elle olduğunu gösteren dönem dağılımı. | |
| 05.03 | Her alarm sınıfı ve alarm grubu için yanıt eylem planı tanımlanmalı; plandaki her adım bir sorumlu ekibe veya otomasyon bileşenine eşlenmiş olmalıdır. | Alarm, eylem planı ve sorumlu eşlemesini gösteren sorumluluk matrisi. | |
| 05.04 | Bildirimler yalnızca yanıt veya karar sorumluluğu bulunan taraflara yönlendirilmeli; yönlendirme bilgisi personel ve sorumluluk değişikliklerinde güncellenmelidir. | Bildirim yönlendirme tablosu ve son güncelleme kaydı; dönem içindeki güncelleme örnekleri. | |
| 05.05 | İstisna sınıfındaki alarmlardan olay veya problem kaydı oluşturma ölçütü tanımlanmalı ve oluşan kayıtlarla alarm kaydı arasında izlenebilir bağ kurulmalıdır. | Alarm kimliği ile olay veya problem kaydı arasında bağ kurulmuş dönem örneklemi. | |
| 05.06 | Alarm sınıfı bazında bildirim ve müdahale başlangıcı için süre beklentileri tanımlanmalı, gerçekleşen süreler kayıtlardan ölçülebilir olmalıdır. | Sınıf bazlı süre beklentileri tanımı; kayıt zaman damgalarından üretilmiş dönem gerçekleşme raporu. |
06Roller, sorumluluklar ve yetkinlik
| Madde | Şart | Kanıt | Durum |
|---|---|---|---|
| 06.01 | İzleme planlama, kural yönetimi ve alarm yanıtı rolleri tanımlanmış olmalı ve her rol için kişi veya ekip ataması güncel tutulmalıdır. | Rol ve sorumluluk tablosu; güncel atama listesi ve son güncelleme tarihi. | |
| 06.02 | Mesai dışı ve tatil dönemlerinde alarm sahipliği tanımlanmış olmalı; nöbet kapsamı ve devir teslim yöntemi yazılı olmalıdır. | Nöbet planı ve devir teslim kayıtları; mesai dışında oluşan alarmlarda sahipliği gösteren dönem örneklemi. | |
| 06.03 | İzleme araçlarında eşik, kural ve bildirim yapılandırmasını değiştirme yetkisi rol bazında sınırlandırılmış olmalıdır. | Araç yetki matrisi ve yetkili kullanıcı listesi çıktısı. | |
| 06.04 | İzleme uzmanlığı için gereken yetkinlikler tanımlanmalı ve tespit edilen yetkinlik açıkları için eğitim veya destek planı bulunmalıdır. | Yetkinlik tanımları; yürürlükteki eğitim planı ve katılım kayıtları. | |
| 06.05 | Hizmet tasarımı, altyapı, uygulama geliştirme ve tedarikçi tarafındaki muhataplar rol düzeyinde belirlenmiş olmalı ve izleme kararlarına katılımları kayıt altına alınmalıdır. | Muhatap listesi; ortak izleme planlama veya gözden geçirme toplantılarının katılımcı kayıtları. |
07Kayıt, bilgi ve araç yönetimi
| Madde | Şart | Kanıt | Durum |
|---|---|---|---|
| 07.01 | Alarm kayıtlarında zaman damgası, kaynak nesne, ölçüt, alarm sınıfı, uygulanan yanıt ve sonuç alanları zorunlu alan olarak tutulmalıdır. | Kayıt şeması tanımı; dönem örnekleminde zorunlu alanların doluluk durumu. | |
| 07.02 | Bilgilendirme sınıfı kayıtları ile diğer izleme verilerinin saklama süreleri tanımlanmış olmalı ve uygulandığı doğrulanabilmelidir. | Saklama süresi tanımı; günlük deposundaki en eski ve en yeni kayıt tarihleri. | |
| 07.03 | İzleme verisinin doğruluğu ve bütünlüğü için veri kalite ölçütleri tanımlanmalı; veri akışı kesintileri ve eksik ölçümler düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir. | Veri kalite ölçütleri; son kontrol raporu ve kesintili veri akışı listesi. | |
| 07.04 | İzleme, alarm ve otomasyon araçlarının envanteri; sürümleri, kapsadıkları izleme nesneleri ve hizmet yönetimi araçlarıyla entegrasyonları ile güncel tutulmalıdır. | Araç envanteri; izleme aracından hizmet yönetimi aracına veri akışını gösteren entegrasyon şeması. | |
| 07.05 | Paydaşlara sunulan durum panoları ve raporlar tanımlı bir listede tutulmalı; her biri için hedef kitle, içerik, sıklık ve sahip belirtilmelidir. | Rapor ve pano envanteri (ad, kitle, sıklık, sahip); son üretim veya yayın tarihleri. | |
| 07.06 | Dış kaynaklı bileşenlerden gelen izleme verisinin teslim biçimi, sıklığı ve kurum tarafından doğrulanma yöntemi tanımlanmış olmalıdır. | Veri erişimi ve teslim maddesi; kurumun tedarikçi verisi üzerinde yaptığı doğrulama kaydı. |
08Ölçüm, gözden geçirme ve iyileştirme
| Madde | Şart | Kanıt | Durum |
|---|---|---|---|
| 08.01 | Pratiğin performansı için ölçütler tanımlanmış olmalı ve düzenli aralıklarla raporlanmalıdır; ölçütler en az alarm gürültüsü, sınıflandırma hatalarının etkisi, izleme verisi kalitesi ve paydaş memnuniyetini kapsamalıdır. | Ölçüt tanımları ve son iki döneme ait performans raporu. | |
| 08.02 | Büyük olaylardan sonra, olaya yol açan durum değişikliğinin önceden algılanıp algılanamadığı incelenmeli ve inceleme çıktısı izleme değişikliği önerisine dönüştürülmelidir. | Olay sonrası inceleme tutanakları; bu incelemelerden doğan izleme değişikliği kayıtları. | |
| 08.03 | Algılanamayan durum değişiklikleri ile hatalı veya karşılıksız alarmlar kayıt altına alınmalı ve dönemsel olarak analiz edilmelidir. | Algılama boşluğu ve hatalı alarm listesi; döneme ait analiz raporu. | |
| 08.04 | Filtreleme kuralları, ilişkilendirme kuralları ve hizmet sağlık modelleri planlı aralıklarla; ayrıca aşırı alarm üretimi veya algılama boşluğu tespit edildiğinde gözden geçirilmelidir. | Gözden geçirme takvimi ve gerçekleşen gözden geçirme tutanakları; tetikleyici durumlarda açılan gözden geçirme kaydı. | |
| 08.05 | Yanıt prosedürlerinin otomasyon düzeyi değerlendirilmeli; otomasyon ve araç iyileştirme önerileri kayıtlı bir listede sahibi ve durumu ile izlenmelidir. | İyileştirme kayıt listesi: öneri, sahip, durum, açılış ve hedef tarih. | |
| 08.06 | İyileştirme önerilerinin uygulanma durumu izlenmeli ve kapatılan önerilerin beklenen etkiyi sağlayıp sağlamadığı ölçütlerle doğrulanmalıdır. | İyileştirme kayıtlarının durum geçmişi; kapatma öncesi ve sonrası ölçüt karşılaştırması. |